Systemisch coachen: kijken naar het geheel

Soms loop je ergens tegenaan, maar begrijp je niet goed waarom. Je weet bijvoorbeeld dat je anders wilt reageren, maar toch beland je steeds opnieuw in hetzelfde patroon. Of je voelt je verantwoordelijk voor anderen, terwijl je eigenlijk verlangt naar meer ruimte voor jezelf. Systemisch coachen kan helpen om te kijken naar wat er onder zo’n patroon ligt.

Wat is systemisch coachen?

Bij systemisch coachen kijken we niet alleen naar jou als individu, maar ook naar de systemen waar je deel van uitmaakt. Denk aan je gezin, familie, relatie, werk of andere belangrijke groepen.

Binnen deze systemen ontstaan vaak vanzelf bepaalde patronen en rollen. Misschien ben je gewend om voor anderen te zorgen, conflicten te vermijden of juist altijd sterk te zijn. Vaak zijn deze patronen ooit ontstaan omdat ze nodig of helpend waren. Maar wat vroeger goed werkte, kan later in de weg gaan zitten.

Systemisch coachen helpt je om deze patronen zichtbaar te maken.

HSP en systemische patronen

Voor HSP'ers kan dit extra interessant zijn. Als je gevoelig bent voor de sfeer en emoties van anderen, kan het soms lastig zijn om te onderscheiden:

Wat is van mij en wat is van de ander?

Je kunt bijvoorbeeld snel aanvoelen dat iemand verdrietig of gespannen is en vervolgens automatisch proberen die ander te helpen. Of je voelt je verantwoordelijk voor de sfeer in een groep.

Systemisch kijken kan helpen om daar meer bewustzijn in te krijgen. Je ontdekt welke verantwoordelijkheden werkelijk bij jou horen en welke je misschien onbewust hebt overgenomen.

Een eenvoudige werkvorm

Een coach kan bijvoorbeeld werken met voorwerpen of vloerankers.

Je kiest verschillende voorwerpen voor belangrijke personen of thema’s in je leven. Vervolgens geef je ze een plek in de ruimte.

Neem even de tijd om te kijken:

• Wat valt je op?

• Waar sta jij ten opzichte van de anderen?

• Voelt jouw plek prettig?

• Staat iemand heel dichtbij?

• Van wie voel je je verantwoordelijk?

• Waar zou je eigenlijk meer afstand of juist meer verbinding willen?

Door letterlijk naar de situatie te kijken, kunnen inzichten ontstaan die je met alleen praten soms moeilijk bereikt.

Je eigen plek innemen

Een belangrijk onderdeel van systemisch coachen is onderzoeken of je op je eigen plek staat.

Misschien neem je gemakkelijk de rol van helper, bemiddelaar of verantwoordelijke op je. Of misschien heb je geleerd om jezelf klein te maken en anderen voorop te zetten.

Systemisch coachen nodigt je uit om opnieuw te kijken:

Wat is mijn plek? Wat is van mij? En wat mag ik bij de ander laten?

Dat kan ruimte geven. Niet omdat je minder betrokken wordt, maar omdat je leert betrokken te zijn zonder jezelf kwijt te raken.

Van inzicht naar verandering

Systemisch coachen gaat niet alleen over begrijpen waar bepaald gedrag vandaan komt. Het gaat vooral om wat je vanaf nu anders kunt doen.

Je kunt bijvoorbeeld leren om een grens eerder aan te geven, verantwoordelijkheid terug te geven aan de ander of jezelf toestemming te geven om niet altijd voor iedereen klaar te staan.

Voor HSP'ers kan dat een belangrijke stap zijn naar meer rust, balans en vertrouwen in jezelf.

Je hoeft niet alles te dragen wat je voelt. Soms begint verandering met ontdekken wat werkelijk van jou is.